Een imkerjaar om niet snel te vergeten

Gepubliceerd op 22 november 2026 om 17:25

Imkerij

November en december zijn voor veel imkers de maanden van rust. De bijen zitten dicht opeen in de wintertros, de kasten blijven grotendeels gesloten en de natuur lijkt even op adem te komen. Voor de imker breekt dan een andere periode aan: die van het reflecteren. Met een kop koffie binnen handbereik kijk ik dan graag nog eens naar het afgelopen seizoen. Wat ging er goed? Wat kon beter? En vooral: wat hebben de bijen mij dit jaar weer geleerd?

Ik begon het jaar met zeven ingewinterde volkjes. Tijdens de voorjaarsinspectie eind februari bleek dat alle zeven de winter uitstekend hadden doorstaan. Dat was zelfs al het tweede jaar op rij zonder wintersterfte. Bovendien zat er nog voldoende voer in de kasten, zodat bijvoeren niet nodig was. Een beter begin van het seizoen kon ik mij nauwelijks wensen. Begin maart zette ik de volkjes eng. Pas half april gaf ik ze een volledige broedkamer. Achteraf denk ik dat daar de eerste fout van het seizoen zat. Waarschijnlijk heb ik daar te lang mee gewacht. Toen ik de kasten later controleerde, bleek er al veel honing in de broedkamers opgeslagen te zijn. De bijen waren sneller op gang gekomen dan hun imker.

Begin mei haalde ik de broedkamers weg om een grote verzamelbroedaflegger te maken. Met de overblijvende vliegers besloot ik éénbaks te gaan imkeren. Op dat moment zag alles er nog uitstekend uit. Sterker nog, ik was zo tevreden dat ik zelfs een volkje heb overgedaan aan een collega-imker.  Maar zoals wel vaker gebeurt, bleken de bijen andere plannen te hebben dan hun baas.

Achteraf gezien zaten de volken toen al volop in zwermstemming. En zwermen deden ze. Vrijwel alle volken gingen er uiteindelijk met een zwerm vandoor. Gelukkig verloor ik slechts één volk definitief. De overige kon ik op tijd corrigeren door broed toe te voegen van mijn P-moer, een raszuivere koningin die ik gebruik voor de koninginnenteelt. De P-moer zelf zat op dat moment overigens op arrest. Niet vanwege slecht gedrag, maar omdat zij nodig was voor de koninginnenteelt én omdat de broedonderbreking mooi paste binnen de varroabestrijding.

Voor volgend seizoen wil ik het anders gaan aanpakken. Ik ga werken volgens de Renson-methode. Daarbij wordt de koningin beperkt in haar leggebied, waardoor de zwermdrift beter beheersbaar blijft. Het voert te ver om deze methode hier volledig uit te leggen, maar voor wie geïnteresseerd is, zal ik daar later zeker uitgebreider op terugkomen.

Koninginnenteelt

Ook op het gebied van koninginnenteelt viel er genoeg te leren.

Van meerdere volken maakte ik een verzamelbroedaflegger. Na tien dagen werden alle redcellen gebroken. Het plan was om op 15 mei te gaan omlarven. Helaas besloot het weer anders. Plotseling werd het een stuk kouder en daarom stelde ik het omlarven een week uit. Om de verzamelbroedaflegger gedurende die week tevreden te houden, gaf ik een raam broed om het ontstaan van eierleggende werksters te voorkomen. De dag vóór het omlarven verwijderde ik dat broed weer en gaf ik een teeltraam met jonge larfjes zodat de bijen teeltcellen konden voortrekken. De volgende dag bleken er zes doppen aangezet te zijn. Dat gaf voldoende vertrouwen om met larfjes van de P-moer om te larven. Enkele dagen later bleek zelfs dat er uiteindelijk negen doppen waren aangenomen. Daarvan groeiden er acht uit tot volwaardige koninginnen. Dat was zonder twijfel een van de hoogtepunten van het seizoen.

Het teeltraam overlarven een minuscuul en secuur werkje

Toch ging het daarna niet helemaal zoals gehoopt.

Omdat de verzamelbroedaflegger op mijn eigen stand stond, verhuisde ik de jonge volkjes naar de verenigingsstand in Diessen. Achteraf bleek dat niet zo handig. Hierdoor kon ik de ontwikkeling van de jonge volkjes veel minder goed volgen. Daarnaast had ik steeds drie kleine volkjes ondergebracht in één broedkamer. Op papier leek dat een slimme oplossing, maar in de praktijk viel het tegen. Zodra een volkje meer ruimte nodig had, bleek het lastig om alle bijen op de juiste plaats te krijgen. Anders dan bij losse kastjes kun je zo'n constructie nu eenmaal niet eenvoudig omkeren of verplaatsen.

Hoe ik dit volgend seizoen beter ga aanpakken, daar moet ik de komende winter nog eens goed over nadenken.

Uiteindelijk hield ik van alle teeltinspanningen slechts twee nieuwe volkjes over. Dat resultaat viel tegen. Tegelijkertijd heb ik dit jaar meer geleerd dan uit menig cursusboek te halen valt. Soms zijn juist de fouten de beste leermeesters.

De balans opgemaakt

Als ik eerlijk ben, is éénbaksimkeren waarschijnlijk niets meer voor mij. Ik heb die keuze destijds vooral uit kostenoverweging gemaakt. Achteraf blijkt goedkoop soms duurkoop. Met de overstap naar de Renson-methode moet ik investeren in koninginnenroosters, extra broedkamers en meer ramen. Dat kost geld, maar waarschijnlijk levert het ook meer rust en betere controle over de volken op. Terwijl ik daar zo over stond te peinzen bij de bijenstal, kwam Sjefke aan gesjokt. Handen op de rug, scheve pet op het hoofd en met die blik alsof hij de oplossing voor alle wereldproblemen allang kende.

 

"Ge kijkt precies alsof er iemand met uw honingpot vandoor is gegaan," zei hij.

"Het was geen gemakkelijk jaar," antwoordde ik. "Er had meer in gezeten."

Sjefke knikte bedachtzaam.

"Hoeveel honing hedde geoogst?"

"Ruim honderdtwintig kilo."

"En hoeveel volken hedde nou?"

"Tien."

Hij trok één wenkbrauw op.

"En ge zijt pas twee jaar aan het imkeren?"

Ik knikte.

Sjefke keek nog eens naar de bijenkasten en grijnsde.

"Dan snap ik het probleem niet. De bijen hebben hun werk gedaan en gij hebt geleerd hoe het de volgende keer beter kan. Da's precies waar een imkerjaar voor bedoeld is."

 

Daarna zette hij zijn pet wat rechter, draaide zich om en wandelde weer richting dorp. En terwijl ik hem na stond te kijken, dacht ik dat hij weleens gelijk kon hebben. Want als de bijen mij dit jaar één ding geleerd hebben, dan is het dat ervaring niet uit boeken komt, maar uit de fouten die je maakt en de lessen die je eruit haalt. De honing staat inmiddels in de emmers, de volken zitten gezond op hun wintervoorraad en de plannen voor volgend seizoen liggen alweer klaar.

Het was misschien niet het jaar waarin alles lukte, maar het was wel het jaar waarin ik het meeste geleerd heb.

Reactie plaatsen

Reacties

Er zijn geen reacties geplaatst.