De Aziatische hoornaar in Bladel

🌞 Een dag waarop alles samenvalt

Er zijn van die dagen waarop alles perfect samenvalt. De zon hangt loom boven de akkers, de merel fluit alsof hij de burgemeester van de tuin is, en de bijen zoemen zelfverzekerd rond, als ervaren vrachtwagenchauffeurs die al dertig jaar dezelfde route rijden. En dan — floep — verschijnen er plotseling twee vrouwen in je tuin, die de serene rust in één klap omtoveren tot een gezellig samenzijn.

Ina en Judith, van de Aziatische hoornaar‑groep Bladel. Als je ze zo ziet staan, zou je denken dat ze komen voor een kop koffie en een praatje. Maar nee hoor. Deze twee hebben meer verhalen bij zich dan een pastoor op eerste kerstdag. Ina jaagt al sinds 2022 op de Aziatische hoornaar, alsof het de normaalste zaak van de wereld is. Judith is er vorig jaar bijgekomen, en dat voelde alsof iemand een ontbrekend puzzelstukje vond dat al die tijd onder de fruitschaal lag.

🌾Een aanpak die alleen in de Kempen kan ontstaan

Je zou denken dat de strijd tegen de Aziatische hoornaar iets is voor grote steden, laboratoria of mannen in witte pakken met clipboards. Maar in Bladel gaat dat allemaal heel anders. Hier, tussen de akkers en de kerktorens, tussen de merels die zich ’s ochtends belangrijker voordoen dan ze zijn en de buren die nog steeds weten hoe je een praatje maakt, groeit een aanpak die je nergens buiten de Kempen vindt.

Er hangen inmiddels zo’n driehonderdvijftig selectieve vallen in onze gemeente. Niet bij onderzoeksinstituten of op industrieterreinen, maar gewoon bij mensen thuis. Bij de schutting, naast de moestuin, onder de pergola. En elke ochtend, nog voor de koffie goed en wel is doorgelopen, lopen die mensen even naar buiten. Ze kijken wat er in de val zit, laten bijvangst vrij, melden een gevangen hoornaar en bevochtigen het watje met Trappit. Het is werk dat niemand ziet, maar dat alles in beweging houdt, een soort stille orde van Kempische monniken, zonder habijt maar met vallen in plaats van wierook. En het werkt: honderdvierenzeventig koninginnen gevangen, zes embryo‑nestjes verwijderd.

🧭De ruggengraat van de operatie

Achter die honderden vallen staat een organisatie die zo strak staat dat een fanfarekorps er jaloers op zou worden. Elk kerkdorp heeft een coördinator. Geen types met een stropdas en een laptop, maar mensen die precies weten hoe je de boel bij elkaar houdt zonder dat iemand het gevoel krijgt dat hij in een vergadering is beland. Ze geven uitleg, houden meldingen bij, verzamelen data en zorgen dat iedereen weet wat hij moet doen. Ze zijn de stille motor van de operatie, de ruggengraat die blijft draaien, ook als niemand het ziet.

📡High‑tech tussen de hortensia’s

En dan is er de gemeente Bladel nog. Die zorgt niet alleen voor subsidie voor vallen en lokstof, maar ook voor de apparatuur waarmee later in het jaar nesten worden opgespoord en geruimd. Van een beetje high‑tech kijken we hier niet op; we behoren immers tot de Brainport‑regio. Een gevangen hoornaar krijgt een zendertje, nauwelijks groter dan een rijstkorrel, en dan gaan de jagers erachteraan alsof ze op safari zijn. Je ziet ze al lopen, met volgantenne in de hand, alsof ze een verloren satelliet proberen te lokaliseren. En het mooiste is: de mensen hier vinden dat heel normaal. De een denkt: “Och, ze zijn weer een hoornaarnest aan het zoeken.” De ander: “Zolang ze mijn prei maar met rust laten.”

Wanneer het nest eenmaal is gevonden, komt de rest van het arsenaal tevoorschijn: een lans van meer dan vijfentwintig meter en een stofzuiger die zonder moeite een halve hooiberg opslokt. Maar het mooiste zijn toch de mensen die ermee werken: vrijwilligers, goed opgeleid en verzekerd, met cursussen als verkeersregelaar en hoornaar bestrijder op zak. Ze weten precies wat ze moeten doen, want een hoornaar nest verwijderen is toch echt iets anders dan een heg knippen.

👑Het begint met één madammeke

“Het begint altijd met één zo’n madammeke,” zei Ina, terwijl ze met haar hand een klein cirkeltje maakte, alsof ze een onzichtbaar nestje in de lucht boetseert. In het vroege voorjaar kruipt de koningin uit haar winterslaap, nog een beetje wiebelig op de poten, en gaat op zoek naar een plekje om haar eerste huisje te bouwen. Een embryonestje, eigenlijk gewoon een studentenkamer voor hoornaars: klein, rommelig, maar wel met grootse plannen. Zes weken later komen de eerste werksters uit, en dan gaat het los. Alsof iemand een fabriek heeft aangezet die dag en nacht hoornaars produceert, zonder pauze, zonder koffietijd.

Precies daarom moet je er op tijd bij zijn. Een gevangen koningin is een heel nest minder. En een nest minder betekent kinderen die onbezorgd een balletje kunnen trappen, libellen en vlinders die ons laten zien hoe mooi de natuur kan zijn en duizenden bijen die gewoon hun werk kunnen blijven doen

🤝De ware kracht van de Zaligheden

En dat is misschien wel het mooiste van alles. Niet de apparatuur, niet de cijfers, niet de vangsten. Maar de manier waarop mensen hier samen de schouders eronder zetten. Betrokkenheid, samenwerking, doorzettingsvermogen, dat is de ware kracht van de Zaligheden. Dankzij die kracht krijgt de Aziatische hoornaar hier minder kans dan hij zou willen.